Το υαλουρονικό οξύ ανήκει στα δερματικά fillers (ενθέματα). Πρόκειται για μια γλυκοζαμινογλυκάνη που υπάρχει φυσιολογικά στον ανθρώπινο οργανισμό και αποτελεί κύριο δομικό συστατικό του. Το υαλουρονικό οξύ παρέχει δομική στήριξη και θρεπτικά συστατικά και μέσω της υδρόφιλης ικανότητας του προσθέτει όγκο και πληρότητα στο δέρμα. Ωστόσο, με την πάροδο της ηλικίας φαίνεται να αποδομάται με μεγαλύτερο ρυθμό από ότι συντίθεται. Αποτέλεσμα αυτού είναι η απώλεια του όγκου, της σφριγηλότητας του δέρματος και η επακόλουθη εμφάνιση ρυτίδων και πτυχών σε αυτό. Στην αισθητική δερματολογία, λοιπόν, χρησιμοποιούνται ενθέματα υαλουρονικού οξέος για να βελτιώσουν το έλλειμα αυτού λόγω της ηλικίας, της επίδρασης της ηλιακής ακτινοβολίας, συνηθειών (κάπνισμα, αυξομειώσεις βάρους, έλλειψη ύπνου) ή ουλών.
Με την έγχυση υαλουρονικού οξέος στοχεύεται η διόρθωση των ρυτίδων και του περιγράμματος καθώς ουσιαστικά γεμίζει το έλλειμμα όγκου είτε στο δέρμα είτε σε βαθύτερους ιστούς. Το έλλειμμα όγκου μπορεί να αφορά δερματικές ρυτίδες, ουλές ή αλλαγή του περιγράμματος του προσώπου (πχ επιπέδωση ζυγωματικών).
Τα εμπορικά διαθέσιμα σκευάσματα υαλουρονικού οξέος ποικίλλουν ως προς τη σύνθεση, τη συγκέντρωση και το βαθμό διασταύρωσης του υαλουρονικού οξέος. Με κριτήριο την περιοχή που χρήζει θεραπείας και το βαθμό της απώλειας όγκου καθορίζεται το κατάλληλο σκεύασμα. Για παράδειγμα περιοχές όπως τα χείλη, οι ουλές και οι γραμμές στο μεσόφρυο απαιτούν πιο λεπτόρευστο υαλουρονικό, σε αντίθεση με περιοχές όπως τα ζυγωματικά, τη μύτη ή το πηγούνι που απαιτούν πιο παχύρευστο και ισχυρό. Επίσης, η σύνθεση, η συγκέντρωση και ο βαθμός διασταύρωσης καθορίζουν και τη διάρκεια ζωής, που κυμαίνεται από 5-24 μήνες περίπου.
Καταρχάς θα πρέπει να γίνει λήψη ατομικού ιστορικού και κλινική εξέταση από τον δερματολόγο ώστε να καθοριστεί αναλόγως με τις ανάγκες οι περιοχές θεραπείας καθώς και το είδος του σκεύασματος που θα χρησιμοποιηθεί. Στη συνέχεια, θα ακολουθήσει η έγχυση του υαλουρονικού οξέος με τη χρήση βελόνας ή κάνουλας. Πρόκειται για μια σύντομη και σχετικά ανώδυνη διαδικασία. Για την ελαχιστοποίηση του πόνου προτείνεται η χρήση αναισθητικής κρέμας, σπρέι πάγου ή ενέσιμη αναισθησία. Το αποτέλεσμα της έγχυσης είναι άμεσο. Σε ορισμένες περιπτώσεις για βελτίστο αποτέλεσμα μπορεί να απαιτείται ο συνδυασμός θεραπειών (botox, νήματα).
Οι ενδείξεις χρήσης του υαλουρονικού οξέος είναι: η αύξηση του όγκου ή περιγράμματος των χειλιών, η βελτίωση στις ρινοπαρειακές αύλακες/στατικές ρυτίδες/ουλές/ρυτίδες λύπης/ρυτίδες καπνιστή, η ενίσχυση ζυγωματικών οστών/ περιγράμματος κάτω γνάθου, η μη χειρουργική ρινοπλαστική, η θεραπεία κάτω βλεφάρων και η βελτίωση μαύρων κύκλων.
Αντενδείξεις της έγχυσης υαλουρονικού οξέος αποτελούν: η εγκυμοσύνη, ο θηλασμός, η ενεργή φλεγμονή σε περιοχή έγχυσης, η γνωστή αλλεργία σε συστατικά σκευάσματος και οι μη ελεγχόμενες συστηματικές/αυτοάνοσες παθήσεις. Επίσης, μεγάλη προσοχή θα πρέπει να δίνεται στις οδηγίες του δερματολόγου σε περιπτώσεις διαταραχών πηκτικότητας, λήψης αντιπηκτικών φαρμάκων, ασπιρίνης ή μη στεροειδών αντιφλεγμονοδών.
Στις συνήθεις επιπλοκές της χρήσης υαλουρονικού οξέος (όπως και των άλλων ενέσιμων θεραπειών) είναι ο πόνος, οι εκχυμώσεις, το οίδημα ή το ερύθημα, τα οποία, όμως, αποδράμουν μετά από λίγες ημέρες. Σπανιότερες επιπλοκές είναι η φλεγμονή, ο σχηματισμός κοκκιωμάτων, η αγγειακή απόφραξη και εξαιρετικά σπάνια η τύφλωση. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν διάφορες συντηρητικές μέθοδοι από δερματολόγο (arnica cream, μαλάξεις, αντιβιοτικά κτλ) ή και υαλουρονιδάση (ένα ένζυμο που διασπά το υαλουρονικό οξύ).
Κατά τις επόμενες μέρες θα πρέπει να ακολουθηθούν με προσοχή οι οδηγίες του δερματολόγου ώστε να αποφευχθούν πιθανότητα μετανάστευσης του υλικού ή επιμόλυνσης της περιοχής καθώς και να διατηρηθεί το αποτέλεσμα της έγχυσης σε μέγιστο χρόνο, μιας και το αποτέλεσμα είναι προσωρινό.